แบบไหนกัน ที่เรียกว่าความดันโลหิตสูง

ความดันโลหิต หมายถึง แรงดันภายในหลอดเลือดแดงซึ่งเกิดจากการที่หัวใจบีบตัวฉีดเลือดที่มีออกซิเจนและสารอื่นๆ เข้าสู่หลอดเลือดแดงเพื่อดันเลือดให้กระจายไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย  ซึ่งสามารถวัดโดยใช้เครื่องวัด ความดัน (sphygmomanometer) ที่แขน ค่าที่วัดได้มี 2 ค่า คือ

120/80 จำให้ขึ้นใจ

  1. แรงดันโลหิตค่าสูงสุด หรือ ความดันซิสโตลิก (systolic blood pressure) คือ ค่าที่วัดได้ตรงกับขณะที่หัวใจบีบเลือดเข้าสู่หลอดเลือดแดง ระดับที่เหมาะสม คือ น้อยกว่า 120 มิลลิเมตรปรอท
  2. แรงดันโลหิตค่าต่ำสุด หรือ ความดันไดแอสโตลิก (diastolic blood pressure) คือ ค่าที่วัดได้ตรงกับระยะที่หัวใจหยุดพักการบีบตัว ระดับที่เหมาะสม คือ น้อยกว่า 80 มิลลิเมตรปรอท

ในการวัดความดันโลหิต ต้องวัดทั้งสองค่า และในการจดบันทึกค่าความดันโลหิต จะต้องเขียนค่าความดันซิสโตลิกก่อนแล้วตามด้วยค่าความดันไดแอสโตลิก หน่วยวัดความดัน โลหิต คือมิลลิเมตรปรอท เช่น 120/80 มิลลิเมตรปรอท 140/90 มิลลิเมตรปรอท เป็นต้น ค่าความดันโลหิตทั้งสองค่าอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามเพศ อายุ เชื้อชาติ ภาวะเจ็บป่วย ความเครียด น้ำหนักตัว รวมถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจําวัน เช่น โกรธ ตกใจ ตื่นเต้น เป็นต้น

วิธีการวัดความดันโลหิต การวัดความดันโลหิต มีวิธีการวัด 2 วิธี คือ

  1. วิธีวัดความดันโลหิตทางตรง วิธีการวัดแบบนี้ต้องใช้ผู้ที่มีความชํานาญและเครื่องมือพิเศษโดยใช้การสอดสาย สวน (catheter) เข้าในหลอดเลือดแดงแล้วต่อเข้ากับเครื่องวัด นิยมวัดในผู้ป่วยที่อยู่ในโรงพยาบาล ซึ่งต้องการทราบค่าความดันโลหิตที่แน่นอนตลอดเวลาเพื่อประกอบการรักษา เช่น ผู้ป่วยในภาวะช็อก เป็นต้น
  2. วิธีวัดความดันโลหิตทางอ้อม วิธีการวัดแบบนี้เป็นวิธีที่นิยมแพร่หลายมากที่สุด เนื่องจากสะดวกและปฏิบัติได้ง่าย เครื่องวัดความดันโลหิต มี 3 ชนิด คือ

2.1 เครื่องวัดความดันชนิดปรอท ทำโดยให้แถบผ้าที่ภายในมีถุงยางสําหรับอัดลมรัดที่ต้นแขนแล้วค่อยๆ คลายออกทีละน้อยพร้อมกับใช้เครื่องฟัง ฟังเสียงชีพจรตรงตำแหน่งบริเวณหลอดเลือดแดงเบรเคียล (brachial artery) ที่ส่วนพับของข้อศอก เมื่อปรอทลดลงถึงระดับที่ทําให้ได้ยินเสียงชีพจรตู๊บครั้งแรก จะถือความดันตอนนี้เป็นความดันซีสโตลิค(ค่าสูงสุด) และเสียงตู๊บสุดท้ายจะถือเป็นระดับความดันไดแอสโตลิค(ค่าต่ำสุด) ดังนั้นค่าที่วัดได้ใช้หน่วยเป็นมิลลิเมตรของปรอท เช่น 130/90 มิลลิเมตรปรอท

2.2 เครื่องวัดความดันชนิดขดลวด (aneroid equipment) เป็นเครื่องวัดความดันโลหิต ชนิดพับแขน ที่ต้องบีบลมเองหรือเป็นเครื่องวัดความดันโลหิตที่มีมอเตอร์บีบลมได้เอง การใช้งานเครื่องวัดชนิดนี้ใช้งานง่ายสามารถวางตําแหน่งไหนก็ได้ การใช้เครื่องวัดความดันโลหิตชนิด นี้ควรต้องตรวจสอบความแม่นยําของเครื่อง โดยใช้เครื่องวัดแบบปรอทเป็นมาตรฐานอยู่เสมอ เครื่องมือและการพันสายรัดแขนต้องพันให้ถูกตําแหน่ง

2.3 เครื่องวัดความดันชนิดดิจิตอล (automatic equipment) เป็นเครื่องวัดความดัน โลหิตที่ไม่ต้องมีหูฟังหรือลูกยางสําหรับขยับลม เครื่องวัดความดันชนิดนี้ใช้งานสะดวก พกพา ง่ายแสดงผลเป็นตัวเลขที่หน้าจอพร้อมกับอัตราการเต้นของหัวใจทั้งชนิดที่พันที่แขนและข้อมือ ข้อเสีย คือ มีราคาแพง ต้องใช้ไฟฟ้าและต้องตรวจสอบความแม่นยําอยู่สมอๆ

ดูให้รู้ว่าค่าความดันเราอยู่เกณฑ์ไหน

ค่าความดัน ค่าความดัน sysytolic ค่าความดันตัวล่าง diastole
ค่าความดันที่ต้องการ <120 <80
ค่าความดันปกติ 120-129 80-84
ค่าความดันปกติแต่สูง 130-149 85-89
ความดันสูงระดับ1 150-169 90-99
ความดันสูงระดับ2 170-189 100-109
ความดันสูงระดับ3 >180 >110

 

 

 

 

 

 

 

 

ดังนั้นเมื่อรู้ความหมาย วิธีการวัด และเกณฑ์ของความดันโลหิตแล้ว เราก็ควรจะรักษาค่าความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติให้ได้เพื่อป้องกันโรคความดันโลหิตสูง เพราะความดันโลหิตสูงนั้นป้องกันได้ถ้าเริ่มต้นปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตของตัวคุณสู่วิถีชีวิตที่มีความสุขทั้งกายและใจตั้งแต่วันนี้

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *